Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinesinde ilan edilen 2026-2030 dönemi Yapay Zeka Eylem Planı, Türkiye’yi teknoloji tüketen bir ülke olmanın ötesine geçirerek uluslararası alanda kural koyucu bir aktör konumuna taşıyor. Bu stratejik vizyon doğrultusunda başlatılan Türkiye yapay zeka diplomasisi hamlesiyle küresel teknoloji ittifaklarının kurulması, uluslararası standartlara teknik katkı sunulması ve İstanbul’un dev bir teknoloji merkezine dönüştürülmesi hedefleniyor.
2027 Hedefi: Türk Dilleri Büyük Dil Modeli (LLM)
Stratejinin en dikkat çeken ayaklarından birini, Türk dünyasına yönelik geliştirilecek ortak dil teknolojileri oluşturuyor. Çok taraflı ortak yönetişim protokolleriyle veri katkıları, fikri mülkiyet ve ticarileştirme süreçleri planlanan “Türk Dilleri Büyük Dil Modeli” projesinde uygulama takvimi netleşti.
Geliştirilecek yapay zeka modelinin ilk versiyonunun 2027 yılının sonuna kadar canlı ortama alınarak kullanıma sunulması planlanıyor.
5 Ülkeyle Stratejik Anlaşma ve Ortak Veri Merkezleri
Yeni dönem diplomasisinde ISO/IEC, ITU ve UNESCO gibi kritik uluslararası kuruluşların yapay zeka yönetişim masalarına doğrudan teknik katkı sağlanacak. Eylem planı kapsamında 2027 sonuna kadar en az 5 ülkeyle somut çıktılar barındıran bağlayıcı anlaşmalar imzalanacak.
Öne çıkan iş birliği ve veri güvenliği adımları şu şekilde kurgulandı:
- Bölgesel Ortaklıklar: Körfez ülkeleri ve Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) başta olmak üzere enerji avantajı bulunan ülkelerle ortak veri merkezleri ve paylaşımlı hesaplama altyapıları kurulacak.
- Sektörel Veri Katalogları: D8 ve İİT ülkeleriyle tarım, sağlık ve enerji odaklı ortak veri havuzları oluşturulacak.
- Veri Egemenliği Güvencesi: Uluslararası altyapı paylaşımlarında KVKK, ticari sır ve ulusal güvenlik ilkeleri bağlayıcı kriter olacak.
Ayrıca bu ağ üzerinden yürütülecek programlarla en az 500 girişimci, araştırmacı ve kamu personelinin uluslararası ölçekte desteklenmesi öngörülüyor.
Küresel Zirvelerin Yeni Adresi: Terminal İstanbul
Atılan diplomatik adımların küresel vitrini ise İstanbul olacak. Şehir; uluslararası yatırımcı buluşmalarına, start-up demo günlerine ve çok taraflı teknoloji projelerine ev sahipliği yapacak bir “Yapay Zeka Yatırım Diplomasisi Merkezi” olarak kurgulandı.
Bu dev operasyonun fiziki ve stratejik ana üssü ise yakın zamanda faaliyete geçen Terminal İstanbul teknoloji merkezi olacak.
