İngiltere’den 100 Milyon Sterlinlik Yapay Zekâ Biyogüvenlik Laboratuvarı

İngiltere hükümeti, biyolojik tehditleri yapay zekâ yardımıyla erken tespit etmek ve bunlara hızlı yanıt vermek için 100 milyon sterlinlik kamu kaynağıyla AI Biosecurity Lab’i (AIBL) kuruyor. Kabine Ofisi’nin 24 Ekim tarihli duyurusuna göre OpenAI ve Anthropic’in taahhütleriyle laboratuvarın toplam kaynağı 300 milyon sterline kadar çıkabilecek. Hükümet, AIBL’i “dünyanın ilk yapay zekâ biyogüvenlik kuruluşu” olarak tanımlıyor.

AI Biosecurity Lab ne yapacak?

Ulusal Yapay Zekâ Biyogüvenlik Girişimi’nin parçası olan laboratuvar, yapay zekâ destekli olanlar dahil biyolojik tehditleri anlamaya, önlemeye, tespit etmeye ve bunlara yanıt vermeye odaklanacak. İlk çalışma alanları, yeni ortaya çıkan biyolojik tehditlerin daha erken fark edilmesi ile aşı, tedavi ve diğer tıbbi karşı önlemlerin daha hızlı geliştirilmesi olacak.

AIBL, bağımsız ve kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olarak çalışacak. Yapısı, İngiltere’nin AI Security Institute modelini örnek alıyor; hedef, kamu kurumu olmasına rağmen bir öncü yapay zekâ şirketinin hızında hareket edebilmek. Akademi, sanayi ve sivil toplumdan isimlerin yer alacağı bir bilimsel danışma kurulu da oluşturulacak. Laboratuvarın yöneticisi, yeri ve faaliyete başlama tarihi henüz açıklanmadı.

OpenAI, Anthropic ve Google DeepMind neye katkı sunacak?

Duyuruya göre şirketlerin katkısı nakit değil, büyük ölçüde hesaplama gücü ve model erişimi şeklinde olacak:

• OpenAI: 100 milyon sterlinlik hesaplama ve model kredisi, ayrıca Rosalind Biodefense programı üzerinden en yetenekli ilgili modellerine güvenilir erişim.
• Anthropic: 100 milyon sterline kadar model kredisi, güvenilir model erişimi ve özel teknik destek.
• Google DeepMind: Bilim insanları ve biyogüvenlik uzmanlarıyla araştırma iş birlikleri; Gemini ve özel bilim modellerine erişim sağlanması da gündemde.
• Basecamp Research: İngiliz şirket, yapay zekâ biyoloji modellerini ve teknik uzmanlığını laboratuvarla paylaşacak.

Kamu tarafında Birleşik Krallık Sağlık Güvenliği Ajansı (UKHSA), Hayvan ve Bitki Sağlığı Ajansı (APHA) ve Savunma Bilim ve Teknoloji Laboratuvarı (Dstl) projede yer alıyor. İlaç düzenleyicisi MHRA ise sağlık acil durumlarına hazırlık ve yapay zekâyla tasarlanan ilaçların düzenlenmesi konusunda laboratuvarla birlikte çalışacak. The Next Web’in haberine göre laboratuvar, yapay zekâ güvenliği için ayrılan 600 milyon sterlini aşkın daha geniş bir paketin parçası.

Gifi+ yorumu: Güvenlik, yapay zekâ rekabetinin yeni sahası

İngiltere, AI Security Institute ile başlattığı çizgiyi biyogüvenliğe taşıyarak yapay zekâ güvenliğinde küresel referans merkezi olma iddiasını büyütüyor. Şirketlerin katkısını nakit yerine kredi ve model erişimi olarak vermesi de dikkat çekici; bu yapı, laboratuvarları kamu kurumlarının altyapısına daha derinden yerleştiriyor. Anthropic’in yapay zekâ risklerine karşı önerdiği yasa tasarısı da sektörün güvenlik başlığını giderek daha fazla sahiplendiğini gösteriyor.

Biyoteknoloji ve sağlık alanında yapay zekâ kullanan Türk girişimleri için bu tür kamu-özel sektör yapıları, hem iş birliği fırsatı hem de yakında gelecek düzenleme çerçevelerinin habercisi olarak yakından izlenmeli.