E-ticaret devi AliExpress, platformundaki sahte ürünleri, güvensiz oyuncakları ve tehlikeli kozmetik ürünlerini engellemekte yetersiz kaldığı gerekçesiyle Dijital Hizmetler Yasası (DSA) kapsamında bugüne kadarki en yüksek cezaya çarptırıldı.
Avrupa Birliği (AB), platformunda yer alan yasa dışı, sahte ve kullanıcı güvenliğini tehdit eden ürünlere karşı gerekli adımları atmayan AliExpress’e 550 milyon euro (yaklaşık 629 milyon dolar) para cezası kesti. Bu yaptırım, AB’nin Dijital Hizmetler Yasası (DSA) çerçevesinde şu ana kadar uyguladığı en büyük ceza olarak kayıtlara geçti.
Risk Analizi ve Denetimde Kritik Zafiyetler
Avrupa Komisyonu’nun yürüttüğü detaylı soruşturma, AliExpress’in platformundaki yasa dışı ürün yayılım riskini doğru bir şekilde yönetemediğini ortaya koydu. Rapora göre şirket, içerik denetimi için yeterli personel istihdam etmedi ve yasa dışı ürün tespit sistemlerinin başarı oranını gerçeğinden yüksek gösterdi.
Bu denetim eksiklikleri sonucunda sahte ürünlerin yanı sıra sağlığa zararlı kozmetik ürünleri ve güvensiz oyuncaklar, sistem tarafından tespit edilmelerine rağmen haftalarca satışta kalmaya devam etti. Komisyon ayrıca, platformun kullandığı öneri algoritmaları ve reklam sistemlerinin bu ürünlerin daha geniş kullanıcı kitlelerine ulaşmasında doğrudan rol oynadığına dikkat çekti.
Satıcı Yaptırımları Etkisiz Kaldı
Komisyonun incelemelerinde, yasa dışı ürün satan işletmelere yönelik uygulanan ceza sisteminin de işlevsiz olduğu belirlendi. Önlem alınan bazı işletmelerin farklı yöntemlerle satışlarına devam edebildiği, sahte ürünleri engellemesi beklenen marka yetkilendirme sisteminin yetersiz personelle yürütüldüğü ve satıcılar tarafından kolaylıkla aşılabildiği saptandı.
AliExpress, Avrupa pazarında 2025 yılı itibarıyla 193 milyon aktif kullanıcıya hizmet veriyor. Aynı dönemde rakiplerinden Shein’in 156 milyon, Temu’nun ise 130 milyon Avrupalı kullanıcısı bulunuyor. Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı Henna Virkkunen’in paylaştığı verilere göre, her beş Avrupalıdan biri ayda en az bir kez bu üç platformdan biri üzerinden alışveriş yapıyor. Komisyon, bu devasa kullanıcı tabanına rağmen AliExpress’in moderasyon süreçlerini yalnızca tek bir nicel veriye dayandırmasını eleştirdi.
Şirket İtiraz Sürecine Hazırlanıyor
Kesilen 550 milyon euroluk cezanın orantısız olduğunu belirten AliExpress, kararı temyize götüreceğini duyurdu. Şirket, Avrupa Komisyonu’nun mevcut risk yönetimi protokollerini ve yasal düzenlemelere uyum sürecinde platformda yapılan geliştirmeleri göz ardı ettiğini savunuyor.
AliExpress’in, tespit edilen ihlalleri gidermek adına hazırlayacağı eylem planını 20 Ekim 2026 tarihine kadar Avrupa Komisyonu’na sunması gerekiyor. Komisyon, aralık ayında yapacağı incelemede sunulan bu adımları yetersiz bulursa şirkete yeni ve dönemsel para cezaları uygulayabilecek.
Diğer Platformlara Kesilen Cezaları Geride Bıraktı
DSA kapsamında daha önce Temu’ya 200 milyon euro, X’e (eski adıyla Twitter) ise 120 milyon euro para cezası verilmişti. AliExpress’e kesilen bu son ceza, söz konusu platformlara uygulanan yaptırımları açık ara geride bıraktı. Avrupa Komisyonu, DSA’nın henüz yeni bir regülasyon olmasını ceza hesaplamasında “hafifletici bir unsur” olarak değerlendirdiğini; aksi takdirde yaptırım bedelinin çok daha yüksek olabileceğini vurguladı.
