Instacart Satış Görüşmeleri: DoorDash ve Uber Masada

Instacart satış görüşmeleri, ABD’nin en büyük online market teslimat platformunu bir anda rakiplerinin radarına soktu. TechCrunch’ın aktardığı The Information haberine göre Instacart, seçeneklerini değerlendirmek için bir yatırım bankasıyla çalışmaya başladı ve DoorDash ile satın alma görüşmeleri yaptı. Bloomberg ise Uber’in de masaya oturduğunu, ancak görüşmelerden çekildiğini bildirdi.

Haber cuma günü hisseye doğrudan yansıdı. Instacart yüzde 9’un üzerinde değer kazanırken, şirketin perşembe kapanışındaki piyasa değeri yaklaşık 12 milyar dolar seviyesindeydi. Şirket Reuters’a konuyla ilgili yorum yapmadı.

Instacart satış görüşmelerinde hangi rakamlar konuşuluyor?

The Information’ın hesabına göre, bu büyüklükteki halka açık şirketlerde uygulanan yüzde 30-40 bandındaki satın alma primi Instacart’ı 16-17 milyar dolar aralığına taşıyabilir. Bu rakam, şirketin haber öncesindeki piyasa değerinin belirgin biçimde üzerinde.

Piyasanın tepkisi de dikkat çekti. Instacart yükselirken Uber yaklaşık yüzde 3, DoorDash ise yüzde 4 geriledi. Yatırımcılar, olası bir anlaşmanın alıcı tarafa getireceği maliyeti ve entegrasyon yükünü fiyatlıyor.

Instacart satış görüşmeleri haberinin bu kadar sert fiyatlanmasının bir nedeni de ABD online market pazarının büyüklüğü. Kategori, pandemi sonrasında büyüme hızını kaybetse de yıllık yüz milyarlarca dolarlık bir hacme ulaşmış durumda ve perakendeciler için dijital kanal artık vazgeçilmez bir satış noktası.

• Instacart’ın perşembe kapanışındaki piyasa değeri: yaklaşık 12 milyar dolar
• Olası satın alma değeri (The Information tahmini): 16-17 milyar dolar
• Cuma günü hisse hareketi: Instacart yüzde 9 artı, Uber yüzde 3 eksi, DoorDash yüzde 4 eksi
• Masadaki taraflar: DoorDash ile görüşmeler sürüyor, Uber çekildi

Instacart ne yapıyor?

Resmî adı Maplebear olan Instacart, 2012’de kuruldu ve market zincirleriyle anlaşarak onların raflarını kendi uygulamasına taşıyan bir pazar yeri modeli kurdu. Siparişleri, şirketin kendi lojistik filosu yerine bağımsız çalışan alışverişçi ağı topluyor ve teslim ediyor.

Şirket 2023’te Nasdaq’ta halka açıldı ve son dönemde kârlılığının önemli bölümünü perakende medyası, yani uygulama içi reklam işinden kazanıyor. Ancak teslimat tarafındaki rekabet sertleşti: Instacart, Instacart+ üyeleri için ücretsiz teslimat alt limitini 10 dolara indirdi. Amazon da 30 dakikalık Amazon Now hizmetini yaygınlaştırıyor.

Bu tablo, Instacart satış görüşmeleri iddialarının neden şimdi gündeme geldiğini de açıklıyor. Hisse yıl başından bu yana yaklaşık yüzde 25 değer kazanmış olsa da, şirket bir yanda kendi uygulamasını güçlendiren perakende zincirleriyle, diğer yanda teslimatı paket hizmetin parçası haline getiren platformlarla aynı anda rekabet etmek zorunda.

DoorDash ve Uber için bu anlaşmanın anlamı ne?

Instacart’ın güçlü yanı, ABD’deki perakende zincirleriyle kurduğu ilişkiler ve market kategorisindeki sipariş verisi. DoorDash ya da Uber için bu varlıklar, kendi teslimat ağlarına doğrudan eklenebilecek bir katman anlamına geliyor.

Geçmiş denemeler konunun yeni olmadığını gösteriyor. DoorDash 2021’de Instacart’ı 40-50 milyar dolar değerleme bandında satın almak için görüşmüş, görüşmeler antitröst endişeleri nedeniyle sonuçsuz kalmıştı. Uber ise temmuzda Almanya merkezli Delivery Hero’yu yaklaşık 15 milyar dolara satın almayı kabul etmişti.

Emarketer analisti Zak Stambor, Reuters’a yaptığı değerlendirmede Instacart’ın kendi dijital kanallarını kuran perakendeciler ile hizmetleri paketleyen büyük platformlar arasında sıkışma riski taşıdığını söyledi. Stambor’a göre bir anlaşma, şirkete rekabet için gereken kaynağı da sağlayabilir.

Yine de her iki senaryo da ABD’nin en büyük iki teslimat platformundan birini daha da büyüteceği için rekabet otoritesinin incelemesine takılabilir. Uber’in algoritma kaynaklı cezalarla gündeme geldiği bir dönemde düzenleyici tarafın tutumu belirleyici olacak.

Gifi+ yorumu: Instacart satış görüşmeleri neyin habercisi?

Instacart satış görüşmeleri, hızlı teslimatta tekil dikey oyuncuların dönemi kapanırken ölçek ve paket hizmet sunan platformların kazandığı bir tabloyu işaret ediyor. Market teslimatı tek başına düşük marjlı bir iş; reklam geliri, abonelik ve yemek teslimatıyla birleşmediğinde ayakta kalması zor.

Türkiye ekosistemi bu filmi daha önce izledi. Getir’in 2024’te ABD ve Avrupa pazarlarından çekilmesi, hızlı ticarette büyümenin tek başına yetmediğini gösterdi. Yerli girişimler için çıkarılacak ders net: teslimat operasyonunun üzerine reklam, veri ve perakende ortaklıklarından oluşan ikinci bir gelir katmanı kurulmadan ölçek sürdürülebilir olmuyor. Otonom teslimat yatırımlarının bölgesel oyuncularda da hızlanması, maliyet tarafındaki baskının önümüzdeki dönemde artacağını gösteriyor.

Instacart satış görüşmeleri ayrıca halka açık teknoloji şirketleri için bir eşiğe işaret ediyor: büyüme hikâyesi yavaşlayan platformlar, bağımsız kalmak yerine daha büyük bir ekosistemin parçası olmayı tercih etmeye başladı. Bu eğilim, Türkiye’den çıkıp yurt dışında ölçeklenen girişimlerin çıkış planlarını da doğrudan ilgilendiriyor.

Görüşmelerin anlaşmayla sonuçlanacağına dair bir kesinlik yok; her iki kaynak da sürecin erken aşamada olduğunu ve bir anlaşma garantisi bulunmadığını vurguluyor. Gifi+ gelişmeleri takip etmeye devam edecek.