Yapay zekâ şirketi Anthropic, ABD Savunma Bakanlığı’nın kendisini “tedarik zinciri riski” olarak tanımlamasının ardından hükümete karşı hukuki süreci resmen başlattı. Şirket, Pazartesi günü hem Kaliforniya’da hem de Washington, D.C.’de Savunma Bakanlığı’na karşı iki ayrı dava açtı.
Söz konusu kararın arka planında, Anthropic’in yapay zekâ modellerinin kitlesel iç gözetim sistemlerinde veya tamamen otonom silahlarda kullanılmasına izin vermemesi yer alıyor. Şirketin CEO’su Dario Amodei daha önce, Savunma Bakanlığı’nın bu sınıflandırmasına mahkemede itiraz etmeyi planladıklarını açıklamıştı. Son gelişmeyle birlikte bu itiraz resmiyet kazanmış oldu.
Anthropic’ten etik sınırlar vurgusu
Kaliforniya’daki bölge mahkemesine sunulan dava dilekçesinde, Trump yönetiminin Anthropic’i belirlediği etik sınırlar nedeniyle hukuka aykırı biçimde cezalandırdığı ileri sürülüyor. Şirket, özellikle iki konuda net bir tutum benimsediğini vurguluyor. Bunlardan ilki, geliştirdiği teknolojilerin Amerikalıların kitlesel biçimde izlenmesi için kullanılmasına karşı çıkması. İkincisi ise, hiçbir insan müdahalesi olmadan hedef seçimi ve ateşleme kararı verebilen tam otonom silah sistemlerinde yapay zekâsının kullanılmasına hazır olmadığı görüşü.
Dava dosyasında, federal hükümetin kamuoyunun yakından takip ettiği yapay zekâ güvenliği tartışmalarında kendi yaklaşımını savunan bir şirkete karşı misilleme yaptığı öne sürülüyor. Anthropic, hükümetin attığı adımların yalnızca şirketi ekonomik olarak zayıflatmayı değil, aynı zamanda sorumlu yapay zekâ geliştirme yaklaşımını da cezalandırmayı amaçladığını savunuyor.
Anayasal hak ihlali iddiası
Şirket, bu kararın ABD Anayasası kapsamında güvence altına alınan haklarını ihlal ettiğini belirtiyor. Anthropic’e göre hükümetin uygulaması, Birinci Ek Madde kapsamında korunan ifade özgürlüğünü hedef alırken, Beşinci Ek Madde çerçevesindeki yasal güvencelere de aykırılık taşıyor. Ayrıca şirket, tüm kamu kurumlarının Anthropic ile bağlarını koparmasını isteyen yaklaşımın yürütme organının yetki sınırlarını aştığını iddia ediyor.
Anthropic, mahkemeden dava süreci sonuçlanana kadar Savunma Bakanlığı’nın kararının acilen durdurulmasını talep etti. Şirket ayrıca bu uygulamanın nihai olarak geçersiz sayılmasını ve hükümetin benzer bir kararı kalıcı biçimde hayata geçirmesinin önlenmesini istiyor.
Kamu kurumları ve müşteriler nasıl tepki verdi?
Anthropic’in “tedarik zinciri riski” ilan edilmesinin ardından şirketin en büyük müşterileri arasında yer alan Microsoft gibi bazı büyük teknoloji firmaları iş birliğini sürdüreceklerini duyurdu. Ancak bu şirketler, Anthropic ile yürüttükleri çalışmaların Pentagon’la bağlantılı projelerine dahil edilmemesi için özel süreçler oluşturduklarını da açıkladı.
Dava dosyasına göre yalnızca Savunma Bakanlığı değil, başka kamu kurumları da Anthropic ile ilişkilerini sınırlandırmaya başladı. Genel Hizmetler İdaresi’nin OneGov sözleşmesini iptal ettiği ve federal hükümetin üç erkine yönelik Anthropic hizmetlerini durdurduğu belirtiliyor. Hazine Bakanlığı ile Dışişleri Bakanlığı dahil birçok kurumun da bu hizmetleri kullanmayı bırakmaya hazırlandığı ifade ediliyor.
